Verklaring van erfrecht: wat kost het en heeft u er een nodig?

Vaak niet. Veel mensen vragen het document onnodig aan en betalen zo honderden euro's te veel.

U heeft meestal geen verklaring van erfrecht nodig als deze drie dingen samen gelden:

• Er is geen testament.
• Er is een langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner.
• Het banksaldo blijft onder de grens van de bank. Bij veel banken ligt die rond 100.000 euro.

Dit geldt alleen als er verder niets bijzonders speelt. Speelt er wel iets, zoals hieronder beschreven, dan vraagt de bank vaak toch een verklaring.

Geldt dit voor u? Dan neemt de bank vaak genoegen met een bankverklaring. Dat is een formulier dat u ondertekent. U bespaart daarmee de kosten van de notaris.

Is het saldo klein, onder ongeveer 10.000 euro? Dan vragen banken doorgaans helemaal niets. Soms tekent u dan een korte verklaring waarmee u de bank vrijwaart. Ook dan heeft u geen notaris nodig.

U heeft wél een verklaring van erfrecht nodig in situaties zoals deze.

Door de persoon van een nabestaande

Een verklaring is nodig als één of meer erfgenamen:

• minderjarig zijn.
• failliet zijn.
• onder curatele of bewind staan.
• in de schuldsanering zitten.
• in het buitenland wonen.

Door de situatie

Denk aan gevallen zoals:

• er is een huis, stuk grond of boot in de erfenis. Dit moet via het Kadaster op naam van de erfgenamen.
• er is een testament.
• er is geen partner, of er zijn meerdere erfgenamen.
• het banksaldo is hoog.
• er is onenigheid tussen de nabestaanden.
• de overledene had kinderen uit een eerdere relatie.
• de overledene heeft lang in het buitenland gewoond.

Door de financiële producten

Had de overledene ingewikkelde producten bij de bank, dan vraagt de bank vrijwel altijd een verklaring. Denk aan een hypotheek, een levensverzekering, een kluis, of een spaarrekening waarvan het geld niet zomaar opgenomen mag worden.

Belangrijk: dit zijn richtlijnen van de banken samen, geen wet. Uw bank kan in uw situatie toch om een verklaring vragen. Bel daarom eerst de nabestaandendesk van de bank. Dan weet u zeker wat in uw geval nodig is, voordat u kosten maakt.

Dat is heel begrijpelijk. De regels verschillen per bank en per situatie, en een neutraal antwoord is lastig te vinden.

Na een overlijden komt er veel op u af. De vraag of u dit document nodig heeft, is dan moeilijk te overzien. U wilt niets verkeerd doen, maar ook geen geld uitgeven aan iets wat niet hoeft.

Een deel van de verwarring heeft een oorzaak. De partijen die het document verkopen, hebben er belang bij dat u het aanvraagt. Een onafhankelijk antwoord is daardoor schaars.

U bepaalt het aan de hand van een paar vragen: geldt er iets bijzonders voor een nabestaande, is er onroerend goed, zijn er ingewikkelde bankproducten, is er een testament, is er een langstlevende partner, en blijft het saldo onder de bankgrens.

Kort samengevat:

1. Geldt er iets bijzonders voor een erfgenaam, zoals minderjarigheid, faillissement, bewind, schuldsanering of wonen in het buitenland? Dan is een verklaring nodig.
2. Is er onroerend goed of zijn er ingewikkelde bankproducten? Dan is een verklaring nodig.
3. Is er een testament? Bel de bank, meestal is een verklaring nodig.
4. Is er een langstlevende partner, geen onenigheid, en blijft het saldo onder de bankgrens? Dan volstaat vaak een bankverklaring.
5. Bevestig de uitkomst altijd bij de nabestaandendesk van de bank.

De banken hebben hiervoor samen een checklist gemaakt. U kunt die opvragen bij uw bank of nakijken bij de Nederlandse Vereniging van Banken. nvb.nl.

Meestal enkele honderden euro's bij een eenvoudige erfenis. Bij een ingewikkelde situatie kan het oplopen tot ruim duizend euro.

Is een verklaring nodig, dan stelt een notaris die op. De prijs hangt af van het kantoor en van hoe ingewikkeld de erfenis is.

Een indicatie van de bandbreedte in de markt:

• Bij een eenvoudige erfenis betaalt u bij een traditioneel notariskantoor doorgaans enkele honderden euro's.
• Is de erfenis ingewikkeld, bijvoorbeeld met veel erfgenamen of een buitenlandse situatie, dan kan het bedrag oplopen tot ruim duizend euro.
• Online aanbieders zijn voor eenvoudige gevallen vaak goedkoper, met tarieven die lager beginnen.

Het bedrag hangt dus vooral af van hoe ingewikkeld uw situatie is. Bij een eenvoudige erfenis zit u aan de onderkant.

U kiest zelf welke notaris de akte opstelt. U bent niet gebonden aan een kantoor in de buurt, en ook niet aan de notaris die ooit het testament maakte. Vraag vooraf een prijsopgave. Zo voorkomt u verrassingen.